Za kilka tygodni tysiące dzieci odbiorą świadectwa. Dla jednych będzie to dzień dumy, dla innych ulgi, a dla jeszcze innych – dzień rozczarowania, którego nie pokażą nikomu.
Patrząc na grafikę z napisem:
„Nigdy nie spotkałam dziecka, które cierpiało dlatego, że kolega dostał czerwony pasek. Spotkałam za to wiele dzieci, które uwierzyły, że są warte tyle, ile ich oceny.”
trudno przejść obok niej obojętnie.
Bo tak naprawdę nie jest ona o ocenach.
Jest o poczuciu własnej wartości.
Spis treści
Co dziecko słyszy między słowami?
Większość rodziców nie mówi przecież wprost:
– „Będę cię kochać tylko wtedy, gdy dostaniesz piątkę.”
A jednak dzieci są niezwykle wyczulone na komunikaty ukryte między słowami.
Kiedy przez cały rok najwięcej emocji budzą oceny, paski, średnie i wyniki, dziecko może zacząć wyciągać własne wnioski:
- „Jestem dobry wtedy, gdy osiągam sukces.”
- „Muszę być najlepszy.”
- „Jeśli popełnię błąd, zawiodę innych.”
- „Moja wartość zależy od tego, co pokaże świadectwo.”
I właśnie wtedy pojawia się problem.
Nie dlatego, że dziecko dostało trójkę.
Ale dlatego, że zaczęło wierzyć, że trójka mówi coś o nim jako człowieku.
Świadectwo pokazuje wyniki, nie człowieka
Ocena może powiedzieć, jak dziecko poradziło sobie z materiałem.
Nie powie jednak:
- jak bardzo było życzliwe dla innych,
- ile odwagi kosztowało je codzienne chodzenie do szkoły,
- jak radziło sobie z lękiem,
- jak wiele wysiłku włożyło w naukę,
- ile razy podniosło się po porażce.
Nie zmierzy empatii.
Nie zmierzy wrażliwości.
Nie zmierzy poczucia humoru, kreatywności ani dobroci.
A przecież właśnie te cechy często decydują o jakości życia bardziej niż szkolne stopnie.
Dzieci nie potrzebują perfekcji
W gabinetach psychologicznych coraz częściej spotyka się dzieci, które osiągają bardzo dobre wyniki, ale żyją w ciągłym napięciu.
Boją się błędów.
Płaczą po czwórce.
Przepraszają za dziewięć punktów na dziesięć.
Nie dlatego, że są leniwe czy nieambitne.
Wręcz przeciwnie.
Często są przekonane, że muszą zasłużyć na akceptację.
Tymczasem zdrowy rozwój nie polega na byciu najlepszym.
Polega na tym, by dziecko mogło próbować, mylić się, uczyć i rozwijać bez lęku, że utraci swoją wartość.
O czym warto porozmawiać po rozdaniu świadectw?
Zamiast pytać wyłącznie:
– „Jakie masz oceny?”
możemy zapytać:
- „Z czego jesteś najbardziej dumny w tym roku?”
- „Czego się nauczyłeś o sobie?”
- „Co było dla ciebie najtrudniejsze?”
- „Co sprawiło ci największą radość?”
- „Jak myślisz, w czym najbardziej się rozwinąłeś?”
To pytania, które pokazują dziecku, że widzimy coś więcej niż liczby na papierze.
Na zakończenie roku…
Za kilka lat większość dzieci nie będzie pamiętać swojej średniej ocen.
Mało kto będzie pamiętał, kto miał czerwony pasek w czwartej czy szóstej klasie.
Ale dzieci bardzo długo pamiętają, jak się czuły.
Pamiętają, czy po porażce ktoś był obok.
Czy mogły być niedoskonałe.
Czy były kochane także wtedy, gdy nie przynosiły dyplomów i wyróżnień.
Dlatego w tym czerwcu, odbierając świadectwo swojego dziecka, warto spojrzeć najpierw na nie, a dopiero potem na oceny.
Bo najważniejsze pytanie nie brzmi:
„Jakie stopnie dostało moje dziecko?”
Ale:
„Czy moje dziecko wie, że jest wartościowe niezależnie od stopni?”
I być może właśnie od odpowiedzi na to pytanie zależy znacznie więcej niż od jakiegokolwiek czerwonego paska. ❤️